Sık Sorulan Sorular

 Endüstriyel tasarımı tanımlamak mümkün müdür?


Bir ürünün üç boyutlu şekli ya da bu şeklin bir parçası ile ürün üzerindeki iki boyutlu süslemeler endüstriyel tasarım kavramı içinde değerlendirilmektedir.

Endüstriyel tasarım, bir ürünün dış görünüşünü ifade eder. Bu görünüş, ürünün biçimi olabileceği gibi, çizgilerden, şekillerden, süslerden, renklerden ve çeşitli unsurlardan oluşan görünüşler de olabilir.

 Endüstriyel Tasarım Koruması Nedir?


Endüstriyel tasarım koruması, tasarımın şekillendiği ürünün tasarım sahibinin izni olmadan üçüncü kişiler tarafından imal edilememesi, satılamaması, ithal edilememesi vb. eylemler anlamındadır. Ancak, tasarım korumasındaki sözü edilen görünüş, ürünün özellikleri veya fonksiyonlarını kesinlikle içermez.

 Tasarımlar Hangi Yasal Korumadan Yararlanır?


5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki sahibinin özelliğini taşıyan fikir ve sanat ürünü;

556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamedeki ayırt etmeyi sağlayan işaret;

6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun Haksız Rekabet Hükümlerindeki (Madde 57/5) başkasının eşyası ya da iş ürünü ile benzerlik yaratmayan ürün; kavramları korumadan yararlanmak için gerekli kriterleri göstermektedir.

Endüstriyel tasarımlar 554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile korunmaktadır.

 Korumanın Kriterleri Nelerdir?


Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmaktır.

 Hangi Tasarımlar Tescil ile Korunamazlar?


Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlar ile kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı tasarımlar tasarım tescili ile korunamazlar.

 Kısaltmalarının anlamı nedir ve nerede kullanılır?


Daire içinde R harfi ® İngilizce bir sözcük olan “registered” karşılığı olarak kullanılmaktadır. ® işareti bir markanın tescilli olduğunu belirtir. ® işareti, “Tescilli Marka” olarak sözlüklerde yer almaktadır.

® işaretinin kullanılması, markanın ilgili ülkede tescili tamamlandıktan sonra mümkündür. Henüz tescil edilmemiş markalarda bu işaretin kullanılması genellikle önerilmez.

TM harflerinden oluşan ™ işaret ise, İngilizce sözcükler olan “Trade” ve “Mark” sözcüklerinin karşılığıdır. Bu işaret ürünler için kullanılan markanın Ticaret Markası olduğunu belirtir. ™ işareti, “Ticaret Markası” olarak sözlüklerde yer almaktadır.
SM işareti ise, “Service Mark” yani Hizmet Markası için kullanılmaktadır.

Türkiye’de, söz konusu işaretlerin kullanımına yönelik yasal zorunluluk bulunmamaktadır. 556 sayılı KHK’nin Hükümsüzlük Halleri ile ilgili 42 inci maddesinin “d” bendi; “Marka sahibinin davranışları nedeniyle, marka mal ve hizmetler için yaygın bir ad haline gelmiş ise” hükmünü içermektedir. Bu hükme göre marka sahibi, kullandığı markanın tescilli bir marka olduğunu belirtmez, markanın bir eşya veya hizmetin adı olduğu gibi algılanmasına yol açacak davranışlarda bulunursa, tescilli markanın hükümsüzlüğü için gerekçe oluşabilir.
Tescilli marka olduğunu belirten bir yasal zorunluluk olmamasına rağmen, 556 sayılı KHK nin Madde 61/A maddesinin a) bendinde, “ ……………………………….. marka koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş marka koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıranlar ……… ………………………….hakkında ……………” hapis veya para cezası uygulanacağı belirtilmiştir.

© işareti, uluslararası platformda “copyright” karşılığı kullanılan kısa işaret olup, bir eser korumasının varlığını belirtir.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda bu işaretin kullanılması gerektiği hakkında özel bir hüküm yoktur.

Bu işaret, genellikle, “© 2007……… (Ticaret Unvanı)” şeklinde kullanılır.
Örnek: “© 2007 Ankara Patent” .

 “Disclaim” veya “disclaimer” uygulaması Türkiye’de de var mıdır?


“Disclaim”, ayırt edici unsur ile birlikte markayı oluşturan unsurlardan tanımlayıcı nitelikli olanların korunmasından vazgeçmek anlamına gelir.

Örneğin: Madrid Protokole göre yapılan bir Uluslararası Marka tescilinde, marka örneği üzerinde bulunan “IMPORTED PREMIUM BEER” sözcükleri için, tescilin yayın metninde “(526): Disclaimer” notu yer almaktadır. Örneği görmek için tıklayınız. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK de “disclaimer” durumu, genel bir kural olarak belirtilmemiştir.

Bölüm 2, Madde 5 de; markanın mal veya ambalajı ile birlikte tescili durumuna ilişkin aşağıda belirtilen, Madrid Protokoldeki uygulamadan farklı, bir hüküm yer almaktadır:
“Marka, mal veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda mal veya ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari bir hak sağlamaz. (Ek cümle: 5194 - 22.6.2004 / m.12) "İnhisari hak sağlamayan bu tür unsurlar tescil belgesi üzerinde açıkça belirtilir.”

 Letter of Consent/Co Existance Agreement uygulaması Türkiye’de de var mıdır?


Benzer markaların farklı ya da benzer sınıflarda kullanımı ile ilgili olarak marka sahiplerinin kendi aralarında anlaşması, başka bir ifade ile markanın farklı bir mal veya hizmet için kullanımına izin verilmesi, ancak tanınmış markalar için uygulanmaktadır. Bu iznin yetkili makam olan TPE’ye yazılı beyan olarak bildirilmesi gerekmektedir.

 Türkiye’ de üç boyutlu markalar tescil ediliyor mu?


Yasal düzenlemede marka tanımına göre malların ve ambalajlarının dış görünüşleri marka olarak tescil edilebilecek işaretler arasında yer almaktadır. Markanın en önemli unsuru olan ayırt edicilik kriterini taşıdıkları sürece, malların veya ambalajlarının dış görüntüleri üç boyutlu marka olarak tescil edilebilmektedir. Özellikle Madrid Protokolü Uyarınca Türkiye’ de tescilli üç boyutlu marka örnekleri bulunmaktadır. Örneği görmek için tıklayınız.

 Marka tescili almak istiyorum. Ancak daha önce başkalarınca tescil ettirilmiş fakat kullanılmıyor is


Öncelikle marka sahibi ile anlaşarak marka devir alınabilir. Bu mümkün almazsa, markanın kullanılmadığı konusunda yetkili mahkemede “Delil Tespiti” yaptırıldıktan sonra, markanın başkalarına devrini önleyecek ihtiyati tedbir talepli, bir hükümsüzlük davası açılabilir. Hükümsüzlük kararı alındıktan sonra markanın tescili için TPE ye başvurulabilir.

 Buluş Nedir?


Buluş, konuyu sınırlamamak amacıyla ve genellikle tanımlanmaz. Buluşu, “Teknik alanda belirli bir sorunun çözümüne ilişkin, teknik özelliği olan fikir ürünüdür.” olarak açıklayabiliriz.

  • Yeni bir ürün,
  • Bir ürünün üretilmesi için yeni bir yöntem,
  • Bilinen bir üründe yapılan geliştirmeler,

buluş kapsamındadır.

 Teknik özellik hangi kriterler ile sorgulanabilir?


Buluşlara patent verilebilmesi için teknik bir özellliğinin olması ön koşuldur. Bir buluşun teknik bir özelliğinin olup olmadığına karar verilebilmesi için, buluşa, bir örnek olarak, aşağıda açıklanan kriterler açısından yaklaşılabilir.

  • Buluşun teknik bir sonuç ortaya koyması,
  • Buluşun gerçekleştirilmesinin teknik yaklaşımlarla mümkün olması,
  • Buluşun teknik bir sorunu çözmesi,
  • Buluşun belirgin bir şekilde veya en azından dolaylı olarak somut teknik yöntemlerle tanımlanması.

 Patent/Faydalı Model Belgesi nedir?


Patent veya Faydalı Model Belgesi, sanayi alanındaki bir buluşun sahibine yetkili resmi kurum tarafından verilen ve bu buluşun belirli bir süre korunmasını sağlayan belgelerdir.

 Her buluş yaptığını söyleyen kişiye patent verilir mi?


Kısaca “verilmez” denilebilir. Buluş bir iddiadır. Buluşların korunabilmesi için gerekli kriterlerin varlığı patent ofisleri tarafından incelenir.

 Patent ile korunacak buluşlarda aranan kriterler nelerdir?


Yenilik, (başvurudan önce yayınlanmamış veya kamuya açıklanmamış olmak) 551 KHK (Madde 7)

  • Bir buluş basamağını içermek “tekniğin bilinen durumunu aşmak” (buluşun ait olduğu teknik alanda uzman bir kişinin bilgisi dahilinde olmaması) 551 KHK (Madde 9)
  • Sanayiye uygulanabilir olmak (birden çok üretilebilir veya tekrar edilebilir olmak) 551 KHK (Madde 10)
  •